mowi

nov 302014
 

Gevulde Speculaas

Gevulde Speculaas – Een lekker recept gevulde speculaas bakken. Heerlijk in de periode van Sinterklaas, maar ook voor verder in de winterperiode. Dit gevulde speculaas recept bevat zeker geen dure ingrediënten en is best makkelijk te maken. Neem echter wel genoeg tijd hiervoor, zeker voor de periode om het speculaasdeeg te laten rusten.

Gevulde Speculaas Ingrediënten

  • 250 gram zelfrijzend bakmeel
  • 200 gram harde, koude boter
  • 150 gram bruine basterdsuiker
  • 2 eetlepels speculaaskruiden
  • 1/2 theelepel zout

Voor de vulling van de Gevulde Speculaas Ingrediënten

  • 1 klein ei (maat S)
  • 300 gram amandelspijs
  • 50 gram geschaafde amandelen
  • 1 eetlepel citroensap

Gevulde Speculaas Recept

  • Neem een hoge mengkom en doe hierin het meel, de boter, de bruine basterdsuiker, de speculaaskruiden en het zout
  • Snijd de boter met twee messen tegelijk in steeds kleinere stukjes (probeer het mengsel zo koud mogelijk te houden)
  • Kneed hierna met de hand zo snel mogelijk een samenhangend deeg
  • Laat dit deeg minimaal twee uur rusten in de koelkast, maar liever nog een hele nacht – afgedekt met wat folie
  • Hoe langer het deeg in de koelkast ‘rust’, hoe beter de kruiden in het deeg trekken
  • Zodra het deeg verder wordt bereid: Neem een kom en roer het ei en het citroensap door het amandelspijs
  • Als het deeg nog erg droog is, dan kan er een scheutje melk aan worden toegevoegd
  • Boter een vlaaivorm of springvorm in van 24 cm. doorsnede en verwarm deze even voor in de oven
  • Strooi het amandel schaafsel op de bodem van de ovenvorm
  • Verdeel het deeg van het gevulde speculaas recept in twee delen
  • Rol het deeg uit, dit gaat heel gemakkelijk om het deeg in te rollen in plastic folie en maak het aanrecht een beetje vochtig
  • Maak het deeg met de hand eerst wat platter en rol het hierna uit met de deegroller
  • Doe dit hierna met de andere helft van het deeg nogmaals
  • Leg de eerste helft van het deeg in de ovenvorm op de amandeltjes
  • Verdeel hierover het amandelspijs
  • Leg de tweede helft van het deeg hierop
  • Druk de randen van het speculaas deeg goed aan met een vork, dit geeft meteen ook een leuk motiefje aan de gevulde speculaas
  • Verwarm de oven voor op 160 graden
  • Zet de gevulde speculaas in het midden van de oven en bak deze in ongeveer 50 minuten gaar op 160 graden
  • Laat de gevulde speculaas na het bakken enkele minuten in de vorm afkoelen
  • Keer deze daarna om en plaats deze op een rooster om de gevulde speculaas goed uit te laten dampen en verder af te laten koelen
  • Zodra de speculaas is afgekoeld, kan deze worden aangesneden om er lekkere punten van te maken

 

nov 302014
 

Speculaas

Speculaas kan op veel verschillende manieren worden gemaakt. Uiteraard is het mogelijk om speculaas gewoon bij de warme bakker of in de supermarkt te kopen, maar vaak veel leuker en lekkerder is het om zelf verse speculaas te maken. Zeker in de decembermaand is speculaas heel populair, het hoort echt bij het Sinterklaas feest op 5 december. Speculaas kan heel gemakkelijk en goedkoop worden gemaakt in de oven, tot:

  • kleine speculaas koekjes
  • dikke brokken
  • gevuld speculaas
  • speculaas poppen
  • speculaas met chocolade

Speculaas als koekje bij de thee of de koffie wordt het hele jaar door gegeten. Dikke brokken, gevulde speculaas en speculaaspoppen zijn vooral populair in de winterperiode en helemaal in de periode rond Sinterklaas.

Speculaas is een koek soort dat niet veel rijst, het bevat enkel bakpoeder als rijsmiddel, waardoor het een vaste structuur heeft. Speculaas wordt gemaakt door boter te mengen met  basterdsuiker en speculaaskruiden, en dit dan te mengen met de bloem (traditioneel uitsluitend roggemeel) en het bakpoeder. Bij het maken van het deeg is het belangrijk om de temperatuur van het deeg niet te snel te laten stijgen. Dit deeg wordt liefst een nacht in een koude omgeving gezet zodat de smaak van de kruiden het deeg terdege kan doordringen, waarna het in vormen gebakken wordt in een warme oven.

Kenmerkend voor speculaas zijn – behalve de bruine suiker (liefst bruine rietsuiker) – de speculaaskruiden die bestaan uit een mengsel van kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gemberpoeder kardemom en witte peper. Verschillende variaties zijn echter mogelijk met bijvoorbeeld anijs, korianderzaad en foelie.

Typisch Belgisch zijn de dikkere ovalen speculaasjes die nog zacht zijn, en niet ‘knappen’ bij het breken. In Nederland komen deze ook voor, maar deze zijn dan vaak minder groot en dik. In Nederland zijn deze dan meestal gevuld met amandelspijs of amandelpasta, een ietwat duurdere speculaas die meer door de warme bakker wordt tentoongesteld. In geval van vulling, wordt in België een zachte speculaas meestal gevuld met een laag kokosspijs.

Soms wordt ook wel sukade (Aranzini), amandelen en/of oranjesnippers door het deeg gekneed, zowel voor harde als voor zachte speculaas.

Speculaas

Voor ongeveer 50 kleine speculaasjes als koekje

Speculaas Ingrediënten

  • 200 gram bloem
  • 120 gram boter
  • 100 gram bruine basterdsuiker
  • 1/2 theelepel bakpoeder
  • 6 gram speculaaskruiden
  • ongeveer  1 theelepel zout
  • eventueel: 1 eetlepel melk om het deeg soepel te maken
  • 50 gram amandelen

Speculaas Recept

  • Hak of snipper de amandelen, pel ze niet
  • Roer de andere droge ingrediënten in een kom goed door elkaar
  • Voeg de boter toe, snijd deze met twee messen in kleine stukjes en kneed alles zo snel mogelijk goed door elkaar. Probeer te voorkomen dat het deeg warm wordt door de handen
  • Meng de amandelen door het deeg en eventueel de melk
  • Vorm op één van de onderstaande manieren speculaasjes van het deeg:
  • 1. Bestuif een speculaasplank met rijstebloem (kindermeel) of aardappelmeel. Druk een portie deeg in de figuren en snijd met een scherp mes het overtollige deeg weg. Klop de deegfiguurtjes eruit door een korte slag met de plank op het aanrecht
  • 2. Bestuif het aanrecht en de deegrol met bloem. Rol het deeg uit tot een lap van 0,3 centimeter dikte. Steek uit het deeg de koekjes met behulp van een borrelglaasje of een ander vormpje
  • Boter de bakplaat van de oven in of gebruik bakpapier
  • Verwarm de oven voor op tot 180 graden
  • Schuif de bakplaat in het midden van de oven en bak de speculaasjes  in ongeveer 20 minuten gaar
  • Maak, terwijl de eerste bakplaat in de oven is, de tweede bakplaat klaar voor de volgende speculaasjes
  • Neem de bakplaat met gare koekjes uit de oven en schuif de tweede bakplaat erin
  • Neem de gare koekjes van de bakplaat en leg ze plat neer op een taartrooster of omgekeerd op het aanrecht en laat deze uitwasemen en afkoelen

Speculaas Tips

  • Deze zelfgemaakte speculaas koekje zijn lang houdbaar, in een goed af te sluiten koektrommel of in een weckpot
  • Behalve de speculaasjes te eten bij de koffie of de thee, is het ook heerlijk om deze als lunch te eten als broodbeleg. Helemaal lekker is het, om vooraf de sneetjes brood te smeren met wat boter, de lunchbox van te voren klaar te maken en deze mee te geven naar school of naar het werk. Dan worden de speculaasjes heerlijk zacht en mengen ze met de boter.
nov 302014
 

Kruidnootjes maken

Lekker zelf kruidnootjes maken. Een heel leuk klusje, eventueel samen met de wat grotere kinderen te maken, om Sint en Piet een handje te helpen.

Kruidnootjes maken Ingrediënten

  • 40 gram zachte boter
  • 50 gram bruine basterdsuiker
  • 1 1/2 theelepel koekkruiden
  • zout
  • 100 gram zelfrijzend bakmeel
  • 2 eetlepels melk

Kruidnootjes Recept

  • Doe de boter, de basterdsuiker, de koekkruiden en een snufje zout in een kom en roer het met een vork tot een egale zachte massa is ontstaan
  • Voeg al roerend de helft van het zelfrijzend bakmeel en één eetlepel melk toe en meng alles goed goed door
  • Voeg de rest van het zelfrijzend bakmeel en eventueel één eetlepel melk toe en kneed het met een koele hand tot een soepel deeg
  • Verwarm de oven voor op 175 tot 180 graden en vet een bakblik in
  • Vorm van het deeg ongeveer 100 balletjes van 1 centimeter doorsnee, druk ze iets plat en leg ze op het bakblik
  • Bak de kruidnoten in het midden van de oven in een kwartier bruin en gaar en laat ze uit de oven op het bakblik afkoelen
nov 302014
 

Kruidnootjes bakken

Kruidnootjes zelf bakken in de eigen oven, is een hele leuke manier om het Sinterklaas feest voor te bereiden en ook nog eens super lekker en super vers te maken. Bovendien: Het hele huis geurt na het bakken van de kruidnootjes naar Sinterklaas. De hele sfeer rondom het Sinterklaas feest wordt op deze wijze al in huis gebracht.

Kruidnootjes bakken Ingrediënten

  • 80 gram boter
  • 100 gram bruine basterdsuiker
  • 1 eetlepel speculaaskruiden
  • 4 eetlepels melk
  • 200 gram zelfrijzend bakmeel
  • zout
  • bakpapier

Kruidnootjes bakken Recept

  • Verwarm de oven voor op 175 tot 180 graden
  • Roer de boter en de basterdsuiker tot een zachte massa
  • Roer er 1 mespuntje zout, de speculaaskruiden en drie eetlepels melk door en voeg, onder voortdurend roeren, het bakmeel toe
  • Als het deeg niet lekker soepel blijft, moet er mogelijk nog wat melk aan worden toegevoegd
  • Maak kleine balletjes (zo groot als een soep balletje) van het deeg en leg die op een met bakpapier beklede bakplaat
  • Druk de balletjes met een vingertop een beetje plat
  • Zet het bakblik in het midden van de oven en bak de kruidnootjes in 12 tot 15 minuten mooi bruin en gaar
  • Laat de kruidnootjes op het bakpapier koud worden
nov 302014
 

Kruidnoten

Kruidnoten zijn lekker en passen zeer zeker bij Sinterklaas. Het is heel makkelijk om kruidnootjes te kopen in de winkel, maar veel leuker is het om de kruidnoten zelf te maken. Waarom dit jaar niet zelf kruidnoten maken voor 5 december? Een echt leuk en huiselijke voorbereiding op het Sinterklaas Feest. Maar de kruidnoten zijn ook lekker voor de verdere winterperiode. Maak ze dan gerust wat groter om lekkere kruidkoekjes te maken. De baktijd is dan iets langer, maar kruidnoten smaken altijd!

Kruidnoten Ingrediënten

Voor 500 gram vers gemaakte kruidnootjes

  • 250 gram zelfrijzend bakmeel
  • 125 gram bruine basterdsuiker
  • 100 gram zachte boter – op kamertemperatuur
  • 2 eetlepels speculaaskruiden
  • mespuntje zout
  • 3 eetlepels melk

Verder is nodig voor het maken van kruidnoten: Een oven (of magnetron met ovenfunctie) en een bakplaat, die licht is ingevet met wat olie of boter, of voorzien van bakpapier

Kruidnoten Recept

  • Zeef het bakmeel boven een kom en maak een kuiltje in het midden
  • Voeg in het kuiltje de suiker, de boter, de speculaaskruiden, het zout en de melk toe en verkruimel deze met de vingers door het meel
  • Kneed dit snel tot een soepel deeg
  • Verwarm de oven voor op 150°C
  • Vorm kleine balletjes van het deeg, leg deze op de bakplaat en bak de kruidnoten in ongeveer 20 minuten mooi bruin en gaar

Kruidnoten met Chocolade

Kruidnoten en Chocolade is een heel lekkere combinatie, als extra tip is het mogelijk om (een deel van de) kruidnoten te dopen in wat gesmolten chocolade

  • Smelt hiervoor een reep of een stukje chocolade in de magnetron of au bain marie (zet hiervoor een pannetje water op het vuur, zet hier een vuurvaste kom bovenop en smelt heel langzaam de chocolade, onder af en toe doorroeren
  • Hiervoor kan zowel melkchocolade, pure chocolade of witte chocolade worden gebruikt
okt 282014
 

Pepernoten kruiden

Pepernoten Kruiden, lekkere kruiden om zelf super verse pepernoten te maken. Koekkruiden, ook worden ook wel speculaas- of pepernoten kruiden genoemd. Dit is een mengsel van kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gemberpoeder, kardemom en witte peper. Dit wordt vooral gebruikt bij de lekkernijen voor Sinterklaas, zoals bij de bereiding van speculaas, kruidkoek en kruidnoten.

Speculaaskruiden

In België worden de kruiden verkocht als speculaaskruiden. Hoewel het woord “koekkruiden” in Nederland gebruikelijk is, is de officiële benaming “koekspecerijen”. De genoemde ingrediënten zijn namelijk geen kruiden, maar specerijen. Het verschil zit in het feit dat kruiden gedroogde of verse bladeren van planten zijn. Denk aan basilicum, peterselie en bieslook. Deze zijn doorgaans mild van smaak. Specerijen zijn vaak intenser van smaak en worden gemaakt van andere delen van planten (zoals gemalen wortels of bast).

Een vergelijkbaar kruidenmengsel van het pepernoten kruiden, maar dan zonder de kardemom heet in Engeland mixed spice.

sep 212014
 

Pepernotentaart

Pepernotentaart – Een heerlijke snoeptaart met pepernoten in de hoofdrol. Dus een superleuk recept voor bij het Sinterklaas feest. Dit receptje pepernotentaart is echter niet geschikt voor mensen die aan de lijn doen, met alle pepernoten, roomkaas en boter, maar wel heel lekker om voor één keertje in het jaar, namelijk met Sinterklaas, een stukje van deze taart te eten.

Pepernotentaart Ingrediënten

  • 250 gram pepernoten
  • 100 gram boter
  • 100 gram abrikozen, geweld en uitgelekt
  • 300 gram verse roomkaas
  • 3 eetlepels abrikozenjam

Pepernotentaart Recept

  • Smelt 100 gram boter in een pannetje
  • Verkruimel 200 gram pepernoten in de keukenmachine, dus houd wat pepernoten apart voor de garnering
  • Meng de boter door de pepernoten kruimels tot een deeg
  • Neem een springvorm en bekleed de bodem van de springvorm met dit pepernoten deeg
  • Snijd de gewelde en uitgelekte abrikozen in kleine stukjes
  • Neem de helft van de abrikozen en roer hier de roomkaas doorheen, dit gaat het gemakkelijkste in een kom
  • Verhit in een kleine pan de abrikozenjam en roer hier de rest van de abrikozen doorheen
  • Bestrijk de taartbodem met het pepernotendeeg met het mengsel van de jam en de abrikozen
  • Leg hierop de laag met het mengsel van de roomkaas en de abrikozen
  • Leg hierop de achter gehouden pepernoten
  • Zet de pepernotentaart nu voor één tot twee uur in de koelkast om deze goed op te laten stijven
aug 312014
 

Sinterklaas

Sinterklaas of Sint-Nicolaas is de hoofdfiguur van het gelijknamige jaarlijkse volksfeest (oorspronkelijk een kinderfeest) dat op 5 december en 6 december in Nederland, België en in enkele (voormalige) Nederlandse koloniën wordt gevierd.

Sinterklaas is vooral een leuk en gezellig feest, waarbij traditioneel pepernoten worden gestrooid, kruidnoten worden gegeten, eventueel met zoetigheid zoals schuimpjes.

Deze moderne vorm van het sinterklaasfeest komt waarschijnlijk voort uit het prentenboekje Sint Nicolaas en zijn knecht (1850) van de onderwijzer Jan Schenkman (1806 – 1863), maar het kinderfeest heeft een veel oudere oorsprong.

In verschillende delen van Europa wordt het kinderfeest van Sint-Nicolaas eveneens gevierd, maar de invulling van de folklore verschilt per streek. De twee belangrijkste verschillen zijn de manier waarop Sinterklaas arriveert, en het uiterlijk van zijn knecht.

Sinterklaas Geschiedenis

Schoen zetten

In Nederland zet men vanaf ten minste de 15e eeuw de schoen. In eerste instantie gebeurde dat in de kerk en was de opbrengst voor de armen. Uit archiefstukken blijkt dat vanaf 1427 in de Sint-Nicolaaskerk in Utrecht schoenen werden gezet op 5 december, pakjesavond. Rijke Utrechters legden wat in de schoenen en de opbrengst werd verdeeld onder de armen op 6 december, de officiële sterfdag van de Heilige Nicolaas.

Het Sint Nicolaasfeest, Richard Brakenburg, 1685

Uit de 16e eeuw bestaan beschrijvingen van het schoen zetten door kinderen in de huiskamer. Kunstschilder Jan Steen heeft in de 17e eeuw de sinterklaasochtend op twee schilderijen vastgelegd. Daarop is ook goed te zien wat de kinderen in hun schoen kregen. Vaak was dat naast speelgoed verschillende soorten snoepgoed zoals speculaas, kruidnoten, pepernoten, borstplaat, chocoladeletters, taaipoppen en marsepein. Dit zijn eeuwenoude lekkernijen die in traditionele vormen werden gemaakt. Als drank werd chocolademelk en warme bisschopswijn geschonken. Opvallend is dat vooral jongens een roe of zakje zout in de schoen vonden.

Tegenwoordig is het sinterklaasfeest een familiefeest en zetten kinderen hun schoen klaar vanaf het moment dat de Sint in het land is aangekomen. Traditioneel wordt de schoen bij de haard gezet, want Zwarte Piet komt vanaf het dak door de schoorsteen naar binnen. In woningen zonder schoorsteen wordt de schoen veelal voor de verwarming, bij de voordeur, bij de achterdeur of bij een raam dat open kan gezet. De volgende dag vinden de kinderen dan wat lekkers of een klein cadeautje in hun schoen. Het wordt op prijs gesteld als de kinderen iets terugdoen, en dus leggen ze vaak een tekening voor Sinterklaas en de Pieten in de schoen, of een wortel, hooi of suikerklontjes voor de schimmel van Sinterklaas. Ook zingen zij diverse sinterklaasliedjes bij de schoen om Sinterklaas te verwelkomen.

Pakjesavond

Een pakjesavond was voor de Tweede Wereldoorlog geen algemeen verschijnsel. De crisisjaren speelden daarin een belangrijke rol. De toenemende welvaart na de oorlog bood echter meer ruimte voor een geefcultuur, een geschenkenfeest in het kader van het oer-Hollandse Sinterklaasfeest. Het schoentje zetten op pakjesavond was in veel gezinnen vlak na de Tweede Wereldoorlog gebruikelijk. Dit ceremonieel was omgeven door een sfeer van geheimzinnigheid.

Sinterklaas transformeerde echter gaandeweg van onzichtbare magische brenger van wonderbaarlijke gaven tot een opa-achtige kindervriend, die de kinderen met zijn zwarte pieten thuis met een zak vol cadeautjes bezocht.

Ouders gaven hun kinderen in eerste instantie zelfgemaakte cadeaus en later gekochte cadeautjes.

Pakjesavond is tegenwoordig al lang niet meer alleen voor kinderen. Volwassenen geven elkaar, vaak anoniem, geschenken, al dan niet voorzien van een sinterklaasgedicht of verpakt als ‘surprise’. Vaak wordt door middel van lootjes trekken anoniem bepaald voor wie men een cadeautje moet kopen of maken.

Pakjesavond is vooral een Nederlands fenomeen. In België kent men zoiets niet. Daar wordt gebruikelijk de ochtend van de zesde december uitgekozen als pakjesochtend. Liedjes worden hier gezongen op de avond dat kinderen hun schoentje zetten.

Zwarte Piet

Sinds vorig jaar is Zwarte Piet onderwerp van discussie, in elk geval in Nederland. Mag Piet nog wel zwart zijn, of moet hij nu gekleurd of wit worden? Wordt zwarte Piet gediscrimineerd, of mag de traditie blijven voortbestaan? In elk geval is het Piet (zwart of niet) die de pepernoten rondstrooit. Dat zal vast zo blijven, maar of hij nu witte Piet, gekleurde Piet of toch zwarte Piet is, daarover is nog geen duidelijkheid.